De 5 belangrijkste stakeholders voor innovators in het sociale domein

Vorige week meldde ik vol trots dat de gemeente Rotterdam heeft besloten om met NLvoorelkaar in zee te gaan. Achter dit mooie nieuws zit een langdurig en complex besluitvormingstraject wat vijf jaar heeft geduurd. Sinds 2011 hebben wij tientallen van dit soort besluitvormingstrajecten doorlopen met gemeenten, welzijn en soms ook zorgorganisaties. Gelukkig duren ze niet allemaal zo lang als in Rotterdam, maar er zijn wel een paar duidelijke parallellen tussen de trajecten te vinden. Er zijn vijf belangrijke stakeholders die een rol spelen bij het creëren van urgentie en het totstandkomen van besluitvorming voor onze innovatieve marktplaatsen. Hierbij laat ik de eindgebruikers van onze marktplaatsen buiten beschouwing, omdat ons business model niet rond hen is gebouwd.

Ik deel graag onze ervaring met deze vijf groepen stakeholders en hoop dat dit voor andere innovatoren in het sociale domein nuttige inzichten verschaft!

1. De wethouder

Laat geen kansen onbenut om je visie met een wethouder te delen, maar staar je niet blind op wethouders om besluitvorming van de grond te krijgen. Ambtenaren spelen bij de besluitvorming namelijk een veel doorslaggevendere rol. Een wethouder die urgentie ervaart is heel waardevol, en daar hebben wij ook een aantal keer profijt van gehad. Echter, het aantal gemeenten waar de wethouder doorslaggevend was, is op 1 hand te tellen. Soms kunnen wethouders (tot mijn grote verbazing) zelfs ook een frustrerend eindstation zijn van een zorgvuldig voorbereid ambtelijk traject. Hier geldt wellicht het adagium onbekend maakt onbemind, dus nogmaals: als je een kans hebt een wethouder te spreken, altijd doen!

 

“Ambtenaren spelen bij besluitvorming een veel doorslaggevendere rol dan wethouders”

2. De gemeenteraad

De gemeenteraad hebben wij jarenlang eigenlijk niet als relevante stakeholder gezien. In Rotterdam is een motie in de gemeenteraad echter een belangrijk beginpunt geweest van het besluitvormingstraject. In verschillende andere gemeentes zijn nu moties in behandeling om te onderzoeken of een online marktplaats lokaal de vrijwillige inzet kan versterken. Vergeet deze doelgroep dus niet als je graag op lokaal niveau een vernieuwend initiatief van de grond wilt krijgen. Gemeenteraadsleden zijn bovendien makkelijk te traceren. Mijn advies is om goed na te denken hoe je hen kan helpen om hun maatschappelijke doelstellingen te bereiken. Gemeenteraadsleden zijn erg druk en zonder het juiste haakje creëer je bij hen geen urgentie.

“Innovatie zit niet in hun DNA en urgentie om te vernieuwen moet vaak van buitenaf komen”

3. De welzijnsorganisatie

In onze aanpak zijn welzijnsorganisaties en vrijwilligerscentrales een cruciale partner. Als deze partijen zich achter jouw product of dienst scharen heb je een veel sterker verhaal richting de gemeente. De gemeente zal in veel gevallen namelijk alsnog moeten financieren. Een grote uitdaging vind ik hierbij dat veel welzijnsorganisaties en centrales nog erg traditioneel zijn. Innovatie zit vaak niet in hun DNA en de urgentie om te vernieuwen moet vaak van buitenaf komen (bijv. een gemeente die fors bezuinigt). Zorg daarom dat je snel duidelijk krijgt uit welk hout de directeur of directrice gesneden is. Gelukkig zijn er de laatste jaren steeds meer goede mensen het welzijn in gestroomd om de transformatie vorm te geven. Zij staan meestal veel meer open voor vernieuwing. Inventariseer tot slot ook tijdig welke positie de welzijnsorganisatie binnen de gemeente heeft. Wij hebben soms te nadrukkelijk ingezet op de welzijnsorganisatie, terwijl er bij de gemeente veel ontevredenheid heerste of er een bezuinigingsoperatie aan de gang was. Dat wil je het liefst zo vroeg mogelijk op je vizier hebben.

4. De ambtenaar

Er is vaak veel kritiek op het Nederlandse ambtenarenapparaat, maar gelukkig kom ik in mijn werk veel gepassioneerde, talentvolle ambtenaren tegen die van aanpakken weten. Zo wist een ambtenaar in een kleine Zeeuwse gemeente binnen 3 maanden de handen op elkaar te krijgen om met ons in zee te gaan (voor jullie beeld: in Rotterdam heeft het dus vijf jaar geduurd en gemiddeld duren onze trajecten 1 tot 1,5 jaar). Je hebt al snel in de gaten of de verantwoordelijke ambtenaar van aanpakken weet. Je mikt op iemand met enthousiasme, iemand die afspraken nakomt en transparant communiceert over de besluitvorming. Als de ambtenaar defensief is ingesteld, wollig taalgebruik hanteert en na 3 keer bellen nog steeds je mail niet heeft gelezen, dan kun je wellicht beter je pijlen op andere partijen richten.

5. De bewoners

Een steeds belangrijkere doelgroep als het gaat om urgentie is de bewoner. In de beweging naar een participatiesamenleving kunnen bewoners steeds beter invloed uitoefenen op de besluitvorming bij gemeenten. Zo isOverbetuwevoorelkaar volledig tot stand gekomen doordat bewoners zich hier hard voor hebben gemaakt bij de gemeente en lokale partners. Ook in andere gemeenten trekken de bewonersplatforms de kar om hun eigen lokale marktplaats te lanceren. De gemeente blijft hierbij een belangrijke partij, maar zij kiezen er vaker voor om in initiatieven te investeren die door inwoners zelf worden aangedragen. Ik denk dan ook dat actieve bewoners een grotere rol gaan spelen bij vernieuwing in het sociale domein. Als sociaal ondernemer is het dus zeer waardevol om aansluiting te vinden bij deze doelgroep. Hierbij is het (ook voor ons) nog wel een uitdaging om dit op een effectieve en efficiënte manier te organiseren. Ideeën en tips zijn welkom!

“Innoveren in het sociaal domein is een kwestie van een lange adem”

succes looks like

Samengevat is innoveren in het sociaal domein een kwestie van een lange adem. Per gemeente zal het verschillen welke gesprekspartners gaan zorgen dat er urgentie ontstaat om met jouw vernieuwende product of dienst aan de slag te gaan. Belangrijk dus om niet op 1 paard te wedden, maar een meersporen aanpak te hanteren. Het zijn enorm tijdrovende trajecten, waarvan de gezonde business case soms ver te zoeken is. Maar de wereld verbeteren gebeurt ook niet in 1 dag 🙂

Ben benieuwd naar jullie ervaringen!

Take care,

mathijs cirkel

 

 

 

 

 

Mathijs Huis in ’t Veld
Oprichter NLvoorelkaar